Otizm ve Hava Kirliliği

Otizm genetik, epigenetik ve çevresel faktörlerinde birlikte olduğu ve insidansı giderek artan bir spektrum bozukluğudur. Otizmli çocukların maruz kaldığı toksinlerle ilgili yapılan bilimsel çalışmalar günbegün  giderek artmaktadır. Birçok kronik hastalığın etyolojisinde yer alan hava kirliliği de bunlardan biridir. Son zamanlarda yapılan birçok çalışma hava kirliliğinin otizm nedenleri arasında sayılabileceğini göstermiştir. 2018 yılında yapılan bir çalışmada yaşamının ilk üç yılında toksik hava kirliliğine maruz kalan çocukların otizme yakalanma riskinin daha fazla olduğu görülmüştür.  Fabrikalardan, taşıt kirliliğinden, inşaat faaliyetlerinden ve yol tozundan kaynaklanan vb PM 2,5-10 (2,5 mikrondan küçük ve 10 mikrondan küçük) ince tanecikli partiküller kirlilikte önem arzetmektedir.  Havadaki partiküller küçüldükçe, akciğerlere daha fazla nüfuz etme ve bir çok ciddi sağlık koşullarına neden olacak şekilde kan dolaşımına girebilmektedir.  Tabi ince partiküller dışında nitrojen dioksit, dizel egzoz parçacıkları, metaller (cıva, kadmiyum ve nikel) , sülfürdioksit,  klorlu çözücüler, poliaromatik hidrokarbonlar gibi kimyassallar da vardır. Örneğin; Poliaromatik hidrokarbonların, erken dönem beyin gelişiminde önemli olan ve otistik beyinlerde belirgin bir şekilde azalmış olarak görülen MET reseptör tirozin kinaz geninin ekspresyonunu azalttığı gösterilmiştir. Bir çalışmaya göre otobanlara 309 metreden daha az mesafede ikamet edenlerde otizm riski artmıştır. Hatta Kaliforniya’da  yapılan kesitsel klinik çalışmada anne karnında kirli hava maruziyetinin de otizm riskini arttırdığı gösterilmiştir ki farelerle yapılan çalışmada dizel egzozunun STAT 3 , IL 6 ve dna metil transferaz 1 expresyonunun artışı ve reelin ilişkili gen expresyonunda azalmayla sonuçlanmıştır. Bu da beyin gelişimini olumsuz etkilemiştir.

Kısacası otizmli hastalara önerilebilecek ve  değiştirebileceğiniz unsurlardan biri de temiz hava maruziyetidir. Her gün mümkün olmasa da (yaşadığınız evinizi değiştiremesiniz de)  hiç değilse haftada en az iki kez otistik çocuklarınızı egzoz gazından ve şehirden uzak bir şekilde doğada zaman geçirebileceği bir yere götürmeniz şiddetle tavsiye edilir.

https://www.sciencedaily.com/releases/2018/11/181105105414.htm

https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/article-abstract/1393589

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21156395

https://ehp.niehs.nih.gov/doi/abs/10.1289/isesisee.2018.O01.02.44

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30668980

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir