BOR VE SAĞLIK -3

Bir önceki postlarımda size borun insan vucüdunda ne tür yolaklar üzerine etki ettiğinden ve hangi hastalıklarda kullanılabilindiğinden bahsettim. Bu postta borun ne kadar kullanılacağı diyette ne kadar bor aldığımız ve borun fazlasının ne tür etkilere sebep olduğundan bahsedeceğim.


Bor kullanımı binlerce yıl öncesine dayanmaktadır elemental bor ilk defa 1800’lü yılların başlarında keşfedilmiştir. Bor toprakta ortalama 5-150 mg/kg, deniz suyunda 4,5 mg/L ve havada 20 ng/metreküp bulunmaktadır. Bizler boru hem havadan, hem sudan hem de yediklerimizden alabilmekteyiz. İçme sularımızdaki boron miktarı Pakistan, Türkiye ve Rusya’da 0,01-7 mg/litre arasında ve genelde 0,5mg/L altındadır.

Dünya sağlık örgüne göre diyetle aldığımız ortalama bor1 ,2 mg/gün olarak değerlendirilir. Genel anlamda 20 mg’ın üstünü almak toksik olarak kabul edilir. Avrupa’da bu değer 10 mg/gün olarak kabul görür veya 0,16 mg/kg/gün (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi). 29 mg / L’ye kadar bor içeren içme suyuna, bor madenciliği ve üretimine maruz kalmış Türkiye popülasyonunda, borun neredeyse 3 kuşak üzerinde sağlık ve doğurganlık üzerine negatif etkisi bulunmamıştır. 500 mg dan fazla alındığında bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, kramp, sindirim sistemi ve merkezi sinir sistemi bozuklukları ve cilt lezyonlarına sebep olabilir.

Borun neredeyse tamamı gastrointestinal sistem ve solunum sistemi tarafından emilir.

YAŞA GÖRE ÜST LİMİTLER
1-3 yaş: 3 mg/gün
4-8 yaş: 6 mg/gün
9-13 yaş: 11mg/gün
14-18 yaş: 17mg/gün
Erişkin: 20 mg/gün
Hamile ve emziren kadın 17-20 mg/gün
Meyveler, yapraklı sebzeler ve baklagiller gibi gıda maddeleri nispeten yüksek miktarda bor içerir. Balık,et ve süt ürünlerinde düşük miktarda bulunur.

Yüksek boron içeren gıdalar:
Kuru üzüm: 100 gramda :4,51 mg
Badem: 100 gramda: 2,82 mg
Fındık: 100 gramda: 2,77 mg
Kuru kayısı: 100 gramda: 2,11 mg
Fıstık ezmesi: 100 gramda: 1,92 mg
Brezilya cevizi: 100 gramda: 1,92 mg
Bunların dışında ceviz,kuru erik, barbunya, hurma, mercimek, nohut, kereviz, bal,zeytin, avokado, brokoli,soğan,havuç,muzda da kaydedeğer miktarda bor bulunabilmektedir

https://www.who.int/water_sanitation_health/dwq/boron.pdf https://www.researchgate.net/publication/315634813_Boron_and_a_Current_Overview_of_its_Effects_On_Health
https://www.algaecal.com/algaecal-ingredients/boron/boron-sources/
https://www.lenntech.com/recommended-daily-intake.htm
https://sci-hub.tw/10.1016/j.jtemb.2014.06.023
https://benthamopen.com/contents/pdf/TOMPJ/TOMPJ-3-54.pdf
https://draxe.com/boron-uses/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir